Gò Út Trạch
Địa chỉ: Nằm ở khu vực sườn dốc phía Đông của núi Ba Thê, cao ráo hơn so với các di tích nằm dưới cánh đồng ngập nước như Gò Giồng Cát hay Gò Cây Thị.
Gò Út Trạnh nằm trong quần thể các gò nổi rải rác trên cánh đồng Óc Eo dưới chân núi Ba Thê. Qua các đợt khảo cổ học quy mô, các nhà khoa học đã phát hiện tại đây dấu vết của các công trình kiến trúc tôn giáo (đền thờ hoặc kiến trúc mộ táng) thuộc nền văn hóa Óc Eo. Di tích đóng vai trò quan trọng trong việc xác định không gian cấu trúc đô thị cổ và trung tâm tôn giáo Phù Nam tại khu vực Ba Thê.
Đặc điểm kiến trúc và Hiện vật phát hiện:
- Cấu trúc nền móng: Kiến trúc tại Gò Út Trạnh sử dụng kết hợp giữa gạch nung và các khối đá sa thạch (đá dùng làm cột xà, bậc thềm hoặc vật đỡ). Kỹ thuật xếp gạch không chất kết dính (hoặc dùng chất kết dính tự nhiên) đặc trưng của văn hóa Óc Eo được thể hiện rất rõ tại đây.
- Hệ thống hiện vật: Các đợt đào thám sát và khai quật tại gò đã thu được nhiều mảnh gốm mịn, mảnh ngói, đồ thờ cúng, và các dấu vết than tro. Những hiện vật này giúp các nhà nghiên cứu xác định chính xác niên đại kéo dài từ khoảng thế kỷ V đến thế kỷ VII.
Giá trị lịch sử - văn hóa: Di tích Gò Út Trạnh phản ánh sự tiếp biến mạnh mẽ của các tôn giáo có nguồn gốc từ Ấn Độ (Hindu giáo/Phật giáo) vào đời sống của cư dân bản địa. Việc phát hiện ra quy mô kiến trúc tại gò cho thấy năng lực tổ chức xã hội, trình độ xây dựng và tư duy thẩm mỹ cao của người xưa. Cùng với các gò di tích lân cận như Gò Cây Thị, Gò Giồng Xoài, Gò Út Trạnh góp phần tạo nên bức tranh toàn cảnh về một "đô thị cảng" Óc Eo sầm uất bậc nhất Đông Nam Á thời cổ đại.