Tượng Phật gỗ Giồng Xoài

Tổng quan hiện vật:

Tượng Phật gỗ Giồng Xoài (số đăng ký hiện vật: BTAG 5613/G) được phát hiện tại di tích Giồng Xoài (tỉnh An Giang). Tượng đã được Thủ tướng Chính phủ chính thức công nhận là Bảo vật quốc gia của Việt Nam theo Quyết định số 88/QĐ-TTg ngày 15/01/2020, hiện đang được lưu giữ và trưng bày trang trọng tại Bảo tàng tỉnh An Giang.

Đặc điểm hình dáng và Nghệ thuật điêu khắc:

• Tư thế: Đức Phật được tạc trong tư thế đứng thẳng trên một chiếc bệ hình trụ tròn đơn giản, trơn láng và không có hoa văn trang trí.
• Phần đầu: Khuôn mặt tượng được thể hiện hơi vuông vức mang đậm nét nhân chủng học của cư dân bản địa với phần cằm to, khỏe. Tóc của tượng bao gồm các lọn xoắn búi cao theo chiều trôn ốc ngược lên phía đỉnh nhọn (chỏm Usnisa).
• Trang phục: Thân tượng khoác một lớp áo cà sa mỏng nhẹ phủ từ vai trái kéo dài xuống chân. Do tác động của thời gian, vạt áo áo bị vỡ nhiều mảnh, chỉ còn lại một phần vạt vắt trên tay trái buông xuống và phần tà ở giữa hai chân.

Tình trạng bảo tồn:

Trải qua gần 2.000 năm chôn vùi trong môi trường đất ngập nước, hiện vật vẫn giữ được dáng vẻ tổng thể nguyên dạng rất hiếm có. Tuy nhiên, tượng có một số hư hại vật lý: tay phải bị gãy tiêu biến đến tận vai, tay trái bị gãy mất phần bàn tay, bề mặt thân gỗ sao xuất hiện các vết nứt nẻ, bào mòn tự nhiên theo thời gian nhưng đã được xử lý bảo quản khoa học.

Giá trị lịch sử - văn hóa:

Tượng Phật gỗ Giồng Xoài được tạc theo khuôn mẫu chuẩn của hệ phái Phật giáo Theravada (Nam tông) có nguồn gốc du nhập từ Ấn Độ. Tuy nhiên, từ chất liệu gỗ địa phương cho đến các đường nét mỹ thuật trên khuôn mặt đều thể hiện rõ nét quá trình giao thoa, tiếp biến và "bản địa hóa" mạnh mẽ của cư dân văn hóa Óc Eo. Đây là minh chứng vật chất vô giá khẳng định sự hiện diện và phát triển rất sớm của Phật giáo tại vùng đất Nam Bộ